معين الدين نطنزى
126
منتخب التواريخ معينى ( فارسى )
بزرگوارش مفوض گرديد . چنانچه رشيديان ديگرباره مستقل شدهاند . اختيار بغداد به دست برادر خود اسمعيل داد ، چنانك مآثر او از بازار و مدرسه و خانقاه هنوز در آن ديار ظاهر است . چون به واسطهء وقوع حادثهء خواجه رشيد ، اكثر عمارات او ناتمام مانده بود غياث الدين محمد آن همه را به اتمام رسانيد و دست به تربيت اهل فضل برآورد ، چنانك در اقصاى جمهور بلاد ، مستعدان هر فن را وجه معاش و انتعاش فراخور هر يك تعيين فرمود و مجموع فضلا را كه معاصر بودند هر سال چند كرت از انعام و احسان خود محفوظ و ملحوظ گردانيد . همانا كه مگر بعد از او بنياد كرم از تخمهء تازيك برافتاد و بعد از آن هيچ وزيرى آن استقلال و اختيار به خود نديد . پيوسته پادشاه را به كسب نام نيك و شروع كارهاى خير رهنمونى مىكرد . شهر يازك كه چشم و چراغ عمارتهاى عالم است به جهت خوابگاه بو سعيد انشا كرد . پيش از آنكه آن عمارت عالى تمام شود ، در سنهء ست و ثلثين و سبع مايه ( 736 ه / 1336 م ) سلطان به رحمت حق پيوست . چهل و يك سال عمر داشت و هفده سال سلطنت كرد . زعم مستوفى آن است كه مسموم شده . بعد از وفات ، صندوق مباركش را در شهر يازك دفن كرده بودند . به تاريخ سنهء اثنى و ثمانمايه ( 802 ه / 1400 م ) اميرزاده اميرانشاه بفرمود تا به پهلوى سلطان محمد بردند . ذكر جلوس ارپا خان بن جوشكاب بعد از وفات سلطان ابو سعيد به جهت نظم و نسق ايل و الوس به اتفاق جمهور امرا پادشاه شد و برقرار سابق وزارت به چند مرتبه از وجود پادشاه برتر بود و اكثر بلاد به تصرف گماشتگان او ، چنانچه اگر خواستى به يك روز دود از دودمان او برآوردى ، ارپا نيز از اين دغدغه به قصد وزير نكوشيد . بعد از آنكه شش ماه از جلوس او بگذشته بود ، ناخبر وزير را بكشت . جمعى امرا مثل شيخ حسن و امير حسين كماخى و شيخ حسن بن چوپان و اشرف و ساير ديگر امرا از اين حركت برآشفتند و اهل مملكت بالكلى دو گروه شدند ، چنانچه آتش فتنه بالا گرفت ، و